PAPIRUS – pilotażowy projekt z zakresu nowego podejścia do zamówień publicznych w Europie

W marcu tego roku konsorcjum europejskiego projektu PAPIRUS ogłosi cztery duże, międzynarodowe przetargi skierowane m.in. do polskich producentów energooszczędnych materiałów budowlanych, obejmujące zamówienia dla inwestycji w czterech krajach.

Wyjątkowość przedsięwzięcia nie polega jednak na skali, a na zupełnie nowym podejściu do zamówień publicznych. Zamawiający w dokumentacji przetargowej nie będzie bowiem jak dotychczas określał szczegółowo charakterystyki poszczególnych zamawianych produktów, ale opisze efekty, jakich oczekuje po ich zastosowaniu. Otworzy to drogę do startu w przetargu producentom innowacyjnych, efektywnych energetycznie rozwiązań.

PAPIRUS („Public Administration Procurement Innovation to Reach Ultimate Sustainability”) jest jednym z pilotażowych projektów z zakresu nowego podejścia do zamówień publicznych w Europie (Public Procurement of Innovation). Współfinansuje go Komisja Europejska, a realizuje międzynarodowe konsorcjum. W ramach PAPIRUS-a ogłoszone zostaną wkrótce przetargi na dostarczenie materiałów budowlanych do renowacji lub wzniesienia budynków charakteryzujących się blisko zerowym zużyciem energii zlokalizowanych w czterech państwach: Niemczech, Włoszech, Norwegii oraz Hiszpanii. Składać oferty będą mogły firmy z całej Europy.

• Innowacyjność metody wypracowanej przez ekspertów w ramach projektu PAPIRUS polega m.in na odejściu od modelu, w którym zamawiający określa oczekiwania względem produktu mającego być przedmiotem zamówienia, w oparciu o to, co jest dostępne na rynku, na rzecz określenia efektów, jakich od produktu oczekuje. Podejście to daje producentom więcej swobody w zaprezentowaniu proponowanych przez nich nowatorskich rozwiązań. Nowe podejście do zamówień publicznych oznacza wprowadzenie nowoczesnego systemu, w którym istotnymi elementami przy udzielaniu zamówień publicznych są nie tyle cena, co innowacyjność oraz kryteria ekologiczne i społeczne – opowiada Ewa Wojtczak z firmy ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku, która wchodzi w skład międzynarodowego konsorcjum i jednocześnie jest koordynatorem Polskiej Platformy Technologicznej Budownictwa.

Proponowane rozwiązanie ma według realizatorów projektu zwiększyć zapotrzebowanie na nowoczesne materiały budowlane, co przełoży się na wzrost środków przeznaczonych na badania i rozwój nad nimi. W przypadku zastosowania takich warunków zamówienia nie bez znaczenia jest fakt, iż środki firmy pozyskiwać będą na drodze takich właśnie przetargów.

• Jednym z kluczowych zadań sektora publicznego jest wspieranie działań ukierunkowanych na rozwój innowacji i nowych technologii przy wykorzystaniu procedur zamówień publicznych. Celem tych działań powinna być poprawa warunków inwestowania w badania i rozwój w Europie, stymulowanie innowacyjności i tworzenie przełomowych rozwiązań odpowiadających na ważne wyzwania instytucji publicznych – przekonuje Ewa Wojtczak.

Małe i Średnie Przedsiębiorstwa z dużą szansą na wygraną

Planowane przetargi różnić będą się od innych z jeszcze jednego powodu. Konsorcjum projektu PAPIRUS poświęciło wiele uwagi na to, by w jak największym stopniu ułatwić i zachęcić małe i średnie przedsiębiorstwa do składania swoich ofert.

• Firmy z sektora MŚP zainteresowane zamówieniami publicznymi często skarżą się, że są w zasadzie wyłączone z możliwości ubiegania się o zamówienia publiczne po prostu z braku wystarczającego potencjału umożliwiającego złożenie oferty na realizację całości zamówienia – mówi Ewa Wojtczak.

Dlatego w tym przetargu podzielono zakupy na części, co w sposób oczywisty ułatwi dostęp dla MŚP, zarówno pod względem ilościowym (wielkość poszczególnych części może lepiej odpowiadać możliwościom produkcyjnym MŚP), jak i jakościowym (zakres poszczególnych części może lepiej odpowiadać specjalizacji branży, w której działa dane MŚP). Eksperci doszli ponadto do wniosku, że podział zamówienia na części i tym samym dalsze otwieranie dla MŚP drogi do uczestnictwa w tym procesie sprzyja zwiększeniu konkurencji, co jest korzystne dla instytucji zamawiających.

Przetargi ogłoszone w ramach PAPIRUSa podzielone będą zatem na jednakowe części. Obejmować będą technologie, które w dużej mierze wpływają na wydajność energetyczną budynków w zakresie takich rozwiązań, jak:

• zmniejszające ilości strat ciepła poprzez ocieplenie budynku;
• zmniejszające straty ciepła w zimie oraz nasłonecznienie w czasie lata – okna;
• które zapewniają dobrą jakość naturalnego światła dziennego;

Przedsiębiorstwa będą mogły składać oferty produktów sklasyfikowanych w ramach wymienionych technologii. Warto dodać, że wszystkie przetargi będą miały tę samą strukturę (podział na części) oraz sposób i kryteria oceny ofert. Ułatwi to oferentom składanie ofert w więcej niż jednym przetargu. Ma to zachęcić MŚP do rozwijania swoich innowacyjnych produktów jak i zwiększania działań na rynkach zagranicznych.

Ponadto w procesie oceny ofert każdą komisję przetargową z poszczególnej instytucji wspierać będzie Międzynarodowa Komisja Przetargowa ( Joint Cross-border Evalutaion Team) powołana w ramach projektu. Komisja ta będzie składać się z 7 członków reprezentujących partnerskie instytucje publiczne, koordynatora projektu oraz ekspertów (prawnych i technicznych z danej instytucji publicznej). Głównym zadaniem Komisji będzie ocena technicznych aspektów złożonych ofert.

Warunki przetargu skonsultowane z przedsiębiorcami

Zgodnie z zasadami dobrych praktyk, instytucje wchodzące w skład konsorcjum projektu PAPIRUS rozpoczęły informować potencjalnych dostawców na długo przed oficjalnym terminem ogłoszenia przetargów. W 2014 r. odbyło się pięć warsztatów-konsultacji rynkowych w Turynie, Oslo, Bilbao, Enzkreis oraz w Brukseli.

• Warsztaty te miały na celu poinformowanie potencjalnych dostawców o swoich oczekiwaniach oraz przy współpracy z nimi określane były m.in możliwości oraz rozwiązania, które mogłyby przyczynić się do uzyskania oczekiwanych w budynkach demonstracyjnych wyników – wyjaśnia Ewa Wojtczak.

Zainteresowani uczestnicy mogli ponadto uzyskać więcej informacji o projekcie, budynkach objętych przetargami, a także we współpracy z innymi uczestnikami bądź partnerami projektu przyczynić się do opracowania specyfikacji zamówienia i wymogów formalnych.

Więcej informacji o projekcie PAPIRUS i ogłaszanych przetargach można znaleźć na stronie projektu (www.papirus-project.eu), a także serwisie LinkedIn, gdzie można wziąć udział w dyskusjach dot. projektu.

Projekt jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Programu Ramowego na rzecz Konkurencyjności i Innowacji (CIP).