Zasady projektowania schodów

Podstawowe elementy schodów to: biegi, spoczniki, prześwit między biegami (dusza) oraz urządzenia zabezpieczające, jak poręcze czy balustrady.

Projekowanie schodów – zasady

Obowiązująca norma (ISO 3880-1:1977 [IDT]) wyo­drębnia następujące rodzaje schodów:

• w zależności od usytuowania: wewnętrzne, zewnętrzne i terenowe,
• ze względu na kąt nachylenia: łagodne do 30°, normalne do 36°, strome do 45°, drabiniaste do 75°,
• w zależności od użytego materiału: kamienne, betonowe, żelbetowe, ceramiczne, drewniane i inne,
• w zależności od konstrukcji: wspornikowe, o stopniach dwustronnie podpartych, o stopniach leżących, płytowe i belkowe.

Występuje duża rozmaitość rozwiązań przestrzennych schodów, jak schody jednokie­runkowe (jedno-, dwu- i trójbiegowe), schody łamane, schody powrotne, rozdzielne, wachlarzowe i kręcone.

Nachylenie schodów powinno być dostosowane do kroku ludzkiego, którego długość określa się na 60-65 cm. Wzór empiryczny projektowania schodów jest wielkością wyra­żoną w sposób następujący:

2h + s = 0,60:0,65 m

gdzie:

• h – wysokość użytkowa stopnia (podniesienie) w m,
• s – szerokość użytkowa stopnia (posunięcie) w m.

W poniższym zestawieniu przedstawiono największe wysokości stopni w zależności od rodzaju budynku.

W jednym biegu nie może być więcej niż 14 stopni w budownictwie szpitalnym i 17 stopni w budynku o innym przeznaczeniu. Szerokość stopnia zabiegowego mierzona w odległości 40 cm od balustrady powinna wynosić co najmniej 27 cm. Szerokość biegu wynika z potrzeb użytkowych a zatem rodzaju budynku, co uwzględnia poniższe zestawie­nie.

Spoczniki międzypiętrowe powinny być szersze od biegu schodowego o 30 cm w budynkach wielorodzinnych bez dźwigów, obiektach użyteczności publicznej i innych oraz wszędzie tam, gdzie przewiduje się ręczny transport ciężarów. W pozostałych przypadkach spocznik powinien być szerszy o 10 cm. Zaleca się, aby spocznik piętrowy był szerszy od biegu o 20 cm. Zabezpieczeniem użytkowników schodów jest balustrada wysokości 90-110 cm.

Schody zewnętrzne, z większą liczbą niż 5 stopni, muszą być wyposażone w poręcz jednostronną, jeśli szerokość schodów nie przekracza 150 cm, i dwustronną – przy biegu szerszym. Szerokość stopni schodów zewnętrznych w budynkach użyteczności publicznej nie może być mniejsza niż 35 cm

Schody na całej długości biegu powinny mieć jednakowe pochylenie, gdyż przy zmiennych h lub s łatwo się potknąć. Wysokość prześwitu nad schodami nie powinna być mniejsza niż 200 cm ponad poziomem stopnia. Nie zapewnia to jednak dobrego samopoczucia użytkownika. Właściwą wysokość określa się za pomocą wzoru z uwzględnieniem pochylenia biegu schodów (a):

W = 150 + 75/cosα [cm]