Zawody przyszłości w budownictwie – kogo będzie brakować na rynku

Branża budowlana w Polsce stoi przed etapem dynamicznych przemian. Cyfryzacja, automatyzacja i presja demograficzna wymuszają nowe podejście do zatrudnienia. Na placach budów coraz częściej spotyka się technologię, a nie tylko narzędzia manualne. W tej sytuacji pojawia się pytanie – których specjalistów zabraknie w najbliższych latach, gdy rynek przyspieszy jeszcze bardziej?

Wzrastający deficyt rąk do pracy

W budownictwie brakuje rąk do pracy. Według oficjalnych analiz w sektorze występuje ponad 20 zawodów z trwałym niedoborem pracowników. Obecnie luka kadrowa wynosi około 100 tysięcy osób. Prognozy przewidują, że w 2035 roku deficyt może przekroczyć 300 tysięcy fachowców. Problem dotyczy zarówno prac fizycznych, jak i technicznych stanowisk inżynieryjnych.

Sytuacja nie jest nowa. Od blisko dekady powtarzają się te same grupy zawodów, które nie mają wystarczającej obsady. Murarze, tynkarze, dekarze i stolarze wciąż należą do najbardziej poszukiwanych. Brakuje też betoniarzy, zbrojarzy i operatorów ciężkich maszyn. Zapotrzebowanie obejmuje również elektryków oraz monterów instalacji hydraulicznych i sanitarnych.

Deficyt pogłębia się z przyczyn demograficznych. Znaczna część wykwalifikowanych specjalistów odchodzi na emeryturę. Do 2035 roku z rynku zniknie około 225 tysięcy osób, a napłynie zaledwie połowa tej liczby. Młode pokolenie wybiera inne ścieżki zawodowe. Maleje liczba kandydatów w szkołach branżowych. Potwierdzają to dane o spadku zainteresowania kierunkami technicznymi.

Dlaczego młodzi nie wybierają budownictwa?

Warunki pracy często zniechęcają. Panuje wysoka intensywność, zmienne otoczenie i duża odpowiedzialność, a to nie zachęca. Dodatkowo zawody budowlane kojarzą się z dużym wysiłkiem fizycznym i brakiem perspektyw rozwoju. Wizerunek sektora nie nadąża za jego rzeczywistą transformacją.

Jednocześnie brakuje promocji nowoczesnego budownictwa jako branży technologicznej. Współczesny plac budowy coraz częściej przypomina laboratorium techniczne. Automatyzacja procesów i cyfrowe modele inwestycji zmieniają charakter pracy. Osoby z wiedzą informatyczną oraz technologiczną mają coraz większe znaczenie. Mimo to niewiele osób postrzega budownictwo jako przestrzeń do prawdziwych innowacji.

Które profesje pozostaną najbardziej poszukiwane?

Lista deficytowych zawodów utrzymuje się od lat. Murarze i tynkarze nadal są niezbędni przy każdym typie budownictwa – od klasycznych domów po nowoczesne konstrukcje modułowe. Dekarze i blacharze budowlani zyskują na znaczeniu przez rozwój odnawialnych źródeł energii, gdzie dachy pełnią funkcję nośników paneli fotowoltaicznych. Cieśle i stolarze są wciąż podstawowymi zawodami w rozwoju budownictwa drewnianego i prefabrykowanego.

Nie mniejszym popytem cieszą się elektrycy i elektromonterzy, których kompetencje obejmują obsługę instalacji automatyki i systemów inteligentnych budynków. Monterzy instalacji hydraulicznych i sanitarnych to kolejna grupa, która pozostaje w permanentnym niedoborze. Betoniarze, zbrojarze i operatorzy maszyn są najważniejszym elementem procesów konstrukcyjnych, dlatego każda luka w tych profesjach natychmiast wpływa na wydłużenie harmonogramów budów.

Jakie profesje pojawią się na placach budowy?

Cyfryzacja wprowadza zupełnie nowe role. Specjalista BIM odpowiada za koordynację inwestycji w środowisku danych. To stanowisko łączy wiedzę inżynieryjną z zarządzaniem procesami. Jego praca obejmuje tworzenie wirtualnych modeli budynków, które zawierają każdy element projektu. Tego typu eksperci staną się centralną częścią branży już w najbliższych latach.

Drugą grupę stanowią specjaliści ds. odnawialnych źródeł energii. Rosnąca liczba instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła i systemów odzysku energii wymaga kadr o kompetencjach technicznych i planistycznych. W tym obszarze pojawią się nowe stanowiska, m.in. od techników OZE po inżynierów efektywności energetycznej i doradców ds. lokalizacji farm. Szacuje się, że w najbliższej dekadzie powstanie nawet 70 tysięcy takich etatów.

Natomiast operatorzy dronów, drukarek 3D oraz robotów budowlanych wchodzą do codziennie wykonywanych prac. Drony wykonują pomiary i inspekcje, druk 3D skraca czas realizacji inwestycji, a roboty przejmują zadania wymagające precyzji. Te technologie zmieniają organizację pracy i wymuszają pojawienie się specjalistów obsługujących zautomatyzowane systemy.

Ekonomia w kompetencjach, czyli kto zyska najwięcej?

W sektorze budowlanym wyraźnie widać zależność między kwalifikacjami a wynagrodzeniem. Osoby początkujące zarabiają od 2 do 7 tysięcy złotych brutto. Specjaliści z doświadczeniem przekraczają 19 tysięcy. Eksperci od BIM i OZE osiągają przedziały między 15 a 25 tysięcy złotych miesięcznie. Wysokie płace wynikają głównie z niedoboru kadr oraz złożoności zadań.

Budownictwo nie jest już wyłącznie sektorem pracy fizycznej. Staje się powoli przestrzenią dla osób łączących praktykę z technologią. Fachowiec przyszłości łączy kompetencje manualne, wiedzę techniczną i umiejętności cyfrowe. Przemiany te są nieuniknione, ponieważ rynek coraz mocniej wymaga efektywności, szybkości i precyzji.

Jak wygląda ścieżka kariery w nowym modelu branży?

Nowy system rozwoju zawodowego opiera się na stopniowym poszerzaniu kompetencji. Kierunek od technika do inżyniera, a następnie specjalizacji w obszarze cyfrowym daje największe możliwości. Najlepiej przygotowani łączą doświadczenie z narzędziami analitycznymi. Coraz większe znaczenie ma ciągłe kształcenie, certyfikacja i znajomość języków programowania używanych w modelach BIM czy w systemach automatyzacji.

Przed osobami, które wejdą do tej branży, otwierają się stabilne perspektywy. W kolejnych latach budownictwo będzie jednym z najważniejszych filarów gospodarki. Wraz z rozwojem technologii stanie się bardziej zrównoważone, precyzyjne i oparte na analizie różnego rodzaju danych. Wszystko pod kątem jak największej efektywności i oszczędności.