Wraz z nowelizacjami prawa budowlanego w Polsce zmieniają się zasady dotyczące tego, co można wybudować bez uzyskiwania formalnego pozwolenia na budowę. Należy zatem znać aktualne przepisy, by uniknąć błędów skutkujących koniecznością rozbiórki lub karami administracyjnymi. Po lekturze tego przewodnika do takich sytuacji z pewnością nie dojdzie.
Czym jest budowa bez pozwolenia?
Budowa bez pozwolenia to realizacja obiektu budowlanego, która nie wymaga uzyskania decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. W wielu przypadkach nadal konieczne jest dokonanie zgłoszenia robót budowlanych, jednak sam proces jest znacznie prostszy i krótszy.
Zakres inwestycji możliwych do wykonania bez pozwolenia został precyzyjnie określony w przepisach i różni się w zależności od rodzaju obiektu. Dla przyszłych właścicieli nieruchomości najważniejsza jest lista obiektów, które można zbudować bez potrzeby uzyskania tego jednego dokumentu.
Obiekty niewymagające pozwolenia według najnowszych przepisów budowlanych
Nowe przepisy przewidują możliwość wznoszenia bez pozwolenia m.in. budynków gospodarczych, altan, wiat oraz garaży wolnostojących. Wprowadzono również ułatwienia dla właścicieli działek rekreacyjnych oraz rolnych. Decydujące znaczenie mają parametry techniczne obiektu, jego przeznaczenie oraz lokalizacja.
W przypadku domów jednorodzinnych możliwa jest budowa na zgłoszenie, jeśli obiekt nie przekracza 70 m² powierzchni zabudowy, służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych i znajduje się na działce z dostępem do drogi publicznej. Co ważne, właścicieli wznoszonej nieruchomości obowiązuje konieczność zatrudnienia kierownika prac i prowadzenia dziennika budowy.
Obowiązki inwestora przy budowie bez pozwolenia
Choć pozwolenie nie jest wymagane, inwestor nadal ma szereg obowiązków. Przede wszystkim należy upewnić się, że planowana budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Konieczne może być też zgłoszenie budowy we właściwym urzędzie i odczekanie 21 dni na ewentualny sprzeciw.
W przypadku budowy bez zgłoszenia, jak np. przy niewielkich budowlach ogrodowych, warto zachować dokumentację techniczną oraz zdjęcia z realizacji prac. Takie informacje są przydatne w razie kontroli nadzoru budowlanego.
Konsekwencje budowy bez wymaganych formalności
Nieprzestrzeganie przepisów prowadzi do poważnych konsekwencji prawnych. Wzniesienie obiektu wymagającego pozwolenia lub zgłoszenia bez dopełnienia tych formalności uznawane jest za samowolę budowlaną.
Taka sytuacja wiąże się z koniecznością legalizacji budowy, co bywa drogie i czasochłonne. W niektórych przypadkach skutkuje czym jeszcze gorszym, czyli nakazem rozbiórki, a więc poniesieniem podwójnych kosztów – najpierw tych związanych z budową obiektu, a potem z jego likwidacją.
Najpierw wiedza, potem budowa
Zmiany w przepisach budowlanych dają większe możliwości inwestycyjne bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę. Kluczem do legalnej realizacji inwestycji jest znajomość aktualnych przepisów i odpowiednie przygotowanie formalne.
Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac warto upewnić się, że dana budowa rzeczywiście kwalifikuje się jako zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia. Dzięki temu uda się uniknąć niepotrzebnych problemów i kosztów i jednocześnie cieszyć się z efektów realizacji swojego planu co do zagospodarowania działki.